Napotkane perełki...

Arch.drewniana

Kościół drewniany p.w. św. Erazma... Barwałd Dolny.

 

"Te cztery zwierzęta są symbolami Chrystusa :

Jest człowiekiem, bo się urodził, wołem, bo umarł złożony w ofierze; lwem, bo powstał, a orłem, bo wzniósł się do nieba.

 Dostatecznie tak opiszesz to, co zwierzęta te wyobraża."   

 wiersz z XIV w.

Podróżowanie po kraju i świecie jest dla mnie czymś nadzwyczajnym i najwspanialszym... To jest nie tylko poznawanie nowych miejsc, nowych kultur, nowych obyczajów... Dla mnie jest to również pogłębianie wiedzy... Zawsze w nowym miejscu dowiem się czegoś ciekawego, niecodziennego...

Przyznaję, że dalekie wyjazdy są czasem kosztowne i wyczerpujące... Nie każdy chce i nie każdy lubi się tak trudzić... Często trzeba wstawać bardzo wcześnie rano, by dojechać na czas i oczywiście jak najwięcej zobaczyć... Staram się korzystać z sobotniego, niedzielnego słonecznego dnia, by wyjechać gdzieś w Polskę...  W wielu polskich miejscowościach znajduje się unikatowy na skalę światową zespół kościółków drewnianych. Są to niezwykłe, piękne budowle drewniane, posiadające urok i czar. To prawdziwe perełki architektury drewnianej. Przeważnie możemy je oglądać w małych, często odległych od dużych miast, miejscowościach... Tak było i tym razem... Zawędrowałam do Barwałdu Dolnego. Barwałd Dolny jest jedną z trzech wsi o tej samej nazwie różniącą się przymiotnikami... Są trzy wsie : Barwałd Dolny, Średni i Górny... Wszystkie trzy położone są przy drodze krajowej Nr 52 Wadowice -Kraków...

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1329 roku. W 1474 roku król Kazimierz Jagiellończyk za zasługi dla dynastii Jagiellonów oddał m.in. Barwałd, panom Komorowskim herbu Korczak. Wsie, które otrzymali Komorowscy tworzyły tzw. królewszczyznę barwałdzką zwaną również

królestwem barwałdzkim. W 1512 roku Jan i Wawrzyniec Komorowscy ufundowali świątynię drewnianą w Barwałdzie Dolnym.  Z tego kościółka zachowała się jedynie wieża. Do niej został dobudowany nowy kościółek w stylu barokowym. Fundatorem był Jan Biberstain-Starowieyski herbu Biberstain. Obecny zabytkowy kościół drewniany został zbudowany w 1782 roku na wzgórzu wśród starodrzewia. Jest w stylu barokowym i stanowi jeden z najcenniejszych zabytków sakralnych. Teren wokół świątyni ogrodzony jest kamiennym murem. Do środka prowadzą dwa wejścia. Od

zachodu brama główna i od wschodu, rodzaj furtki. W murze znajdują się stacje Drogi krzyżowej.

Jego konstrukcja zrębowa jest nieco odmienna. Ściany pokryte są pionowym listwowaniem. Całość kryta gontem. Wieża świątyni zbudowana na konstrukcji słupowo-ramowej. Umieszczona jest od wschodu, po stronie prezbiterium. Do nawy przylegają kruchty. Od zachodniej strony wchodzi się do wewnątrz. Mimo, że kościółek znajduje się tuż przy drodze, to wewnątrz panuje błoga cisza i spokój. Wewnątrz żywej duszy. W pobliżu, jedynie  kręcący się Pan kościelny. W kruchcie, na suficie symbole czterech Ewangelistów: lew, wół, orzeł i człowiek, mają swoje źródło w czterech  istotach  żywych,  o których  mowa w wizji Ezechiela, apokaliptyczne widzenie świętego Jana...

  

Wnętrze jest prześlicznie, jasne utrzymane w pastelowej tonacji. Cudowny klimat do modlitwy, zadumy, rozważań, do medytacji... Bardzo lubię takie miejsca, piękne i zabytkowe, posiadające cenne sakralne wyposażenie. Moje oczy wypatrzyły Pietę wewnątrz kościoła druga była w murze

ogrodzenia... Na stropie kościoła umieszczony jest obraz Zwiastowania N.M.P.  a w nawie obraz Przemienienie Pańskie na Górze Tabor ...

Prezbiterium tego kościoła stanowi wspaniale centrum architektoniczne i artystyczno-kultowe. Ołtarz główny, barokowy, jakże delikatny, niemal subtelny, a w nim obraz świętego Erazma. Piękno ołtarza przyciąga mój wzrok. Wewnątrz kościoła na jego ścianach polichromia z XVIII w. Są i herby rodowe. Jeden to herb Prus I zwany inaczej Turzyna, drugi to herb Biberstein- róg jeleni o pięciu sękach, należący do Jan Starowieyskiego, budowniczego kościółka...

Wnętrze orientowanej świątyni jest jednonawowe. Orientowane, to znaczy zwrócenie części prezbiterialnej kościoła, mieszczącej ołtarz główny, na wschód ( łacińskie oriens- znaczy "wschód"), w stronę grobu Chrystusa w Jerozolimie. O takich kościołach mówi się właśnie, że są orientowane.

Nie wspomniałam, że polichromia jest o motywach geometrycznych, roślinnych, figuralnych. W nawie pod tęczą stoją boczne ołtarze o wysokich walorach artystycznych. Są delikatne i piękne jak wszystko w tym kościółku. Po lewej ołtarz Matki Bożej z Dzieciątkiem. Obraz pochodzący z XVI wieku. Postacie święte ubrane w srebrne sukienki. W po prawej stronie obraz Trójcy Świętej oraz Serce Pana Jezusa.

W tęczy widoczny późnogotycki krucyfiks pochodzący z XVI wieku. Na chórze rokokowe organy z 1770 roku. Oprócz wcześniej wymienionego cennego wyposażenia, warto  zwrócić uwagę na barokową chrzcielnice i kamienną kropielnicę...

Wracając z Berwałdu Dolnego odwiedziliśmy jeszcze Wadowice i Bazylikę. Kiedy jestem w pobliżu zawsze odwiedzam to miejsce. To jakaś magia, przyciąga mnie w to święte miejsce.